Teknoloji ve yapay zekâ
ABD’li yetkililer ülke çapındaki kalkış yasağını aşırı yüklenen eski ekipmana bağladı, iptaller cumartesi de sürdü
- Ne oldu
- FAA, ülke çapındaki kalkış yasağını cuma gecesi dört saati aşan bir sürenin ardından kaldırdı; yetkililer siber saldırıyı değil, eski ekipmanı aşırı yükleyen yeni teknolojiyi sorumlu tuttu.
- Neden önemli
- 11 Eylül 2001’den bu yana ABD’deki en uzun kesintiydi; havayolları toparlanmaya çalışırken cumartesi binlerce uçuş daha iptal edildi.
- Sırada ne var
- Yetkililer Şükran Günü yoğunluğuna kadar sistemin normale dönmesini bekliyor; yönetim modernizasyon için Kongre’den 30,1 milyar dolar istedi.
Haberin seyri
- 00:29İlk haber
- 00:332. kaynak
- 00:33Doğrulandı
- 00:42+2 kaynak, 2 dakikada
- 04:47+3 kaynak, 28 dakikada
- 08:428. kaynak
- 00:29İlk haberFrance 24
- 00:332. kaynakSouth China Morning Post
- 00:33DoğrulandıÖnce: Tek kaynak
- 00:42+2 kaynak, 2 dakikadaWired ve TechCrunch
- 04:47+3 kaynak, 28 dakikadaBBC News World, The Verge ve The Guardian World
- 08:42Son durum8. kaynakAl Jazeera English
Haberin tamamı
Hava sahası açıldı
The Verge ve France 24’ün haberine göre Federal Havacılık İdaresi (FAA), saat 15.44’te (ABD doğu saati) ilan ettiği ülke çapındaki kalkış yasağını dört saati aşkın sürenin ardından cuma akşamı 20.15 civarında kaldırdı. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol tesislerinde “tam işlevsellik yeniden sağlandıktan sonra” hava sahasının açıldığını söyledi.
“Normal operasyonlara dönmemiz zaman alacak… Önceliğimiz, uçtuğunuzda sizin ve ailenizin güvenliği.”
Sean Duffy, ABD Ulaştırma Bakanı, France 24(çeviri)
France 24’e göre bu, 11 Eylül saldırılarından bu yana ülke çapındaki en uzun kesinti; o günden beri tüm kalkışların ikinci kez durdurulması.
Ne oldu
France 24’ün aktardığına göre Trump yönetimindeki yetkililer, hava trafik kontrol sistemine eklenen yeni teknolojinin eskimiş ekipmanı aşırı yüklediğini ve “aralıklı” iletişim ve radar boşluklarına yol açtığını söyledi. Yetkililere göre kötü niyetli bir müdahaleye dair kanıt yok; kesintinin nedeni ne siber saldırı ne de bu haftaki Microsoft kesintisi.
“Bu eski sistem sorunu. Çok eski anahtarlarımız, eski router’larımız var. 1980’lerden kalma ince bakır hatlar kullanıyoruz.”
Sean Duffy, ABD Ulaştırma Bakanı, France 24(çeviri)
TechCrunch, yönetimin aynı hafta hava trafik kontrolörleri için yapay zekâ destekli bir araç devreye aldığını, ancak kesintiyle bağlantısının belli olmadığını hatırlattı.
Bilanço
Rakamlar kaynağa ve saate göre değişiyor. Flightradar24’e dayanan Guardian’a göre cuma günü 6.600’den fazla uçuş iptal edildi, 8.600 uçuş gecikti; pazar için de 1.500 uçuş şimdiden iptal edildi. France 24 daha sonra iptallerin 8.200’ü, yani planlanan uçuşların yüzde 31’ini aştığını, cumartesi de 2.000’den fazla iptal olduğunu bildirdi. Al Jazeera’ya göre 1,5 milyondan fazla yolcu etkilendi; spor takımları başka ulaşım yolları aradı.
Etkiler yurt dışına da yayıldı: South China Morning Post’a göre Hong Kong’a gidip gelen en az 17 uçuş iptal edildi ya da ertelendi, havalimanı iki gün daha aksama uyarısı yaptı. Guardian’a göre Sidney ve Melbourne’den ABD’ye giden uçuşlar da gecikti.
Modernizasyon baskısı
Wired ve France 24’e göre Duffy, kesintinin yaşandığı gün Kongre’den, geçen yıl onaylanan 12,5 milyar dolara ek olarak sistemi yenilemek için istenen 30,1 milyar doları “hızla” onaylamasını istemişti.
FAA’da da çalışmış Virginia Tech ulaştırma mühendisliği profesörü Susan Hotle, Wired’a kesintinin hava trafik kontrol sistemini modernleştirme ihtiyacını “gerçekten gösterdiğini” söyledi.
“Şu anda tek bir sistemin çökmesi, geniş bir bölgeyi aynı anda etkilemeye yetiyor.”
Susan Hotle, Virginia Tech öğretim üyesi, eski FAA çalışanı, Wired(çeviri)
